Met simpele, sleetse omgangsadviezen bij dementie komen we er écht niet

Met simpele, sleetse omgangsadviezen bij dementie komen we er écht niet

Eén van de grote problemen in het omgaan met dementie is dat tegenover de complexiteit van de aandoening vaak veel te simplistische adviezen staan. Goed omgaan met dementie is haast ondoenlijk. Misschien is dat wel de les die we allemaal moeten leren. Dat we op een bepaald moment geconfronteerd worden met gedragsproblemen, die ons voorstellingsvermogen voorbij gaat en waarin enkel zeer specialistische kennis hiervan nog énige uitkomt kan bieden.

Onlangs stuitte ik op social media op een artikel met adviezen over de omgang met dementie. In dit korte artikel kunnen we lezen dat dementie niet enkel vergeetachtigheid inhoudt, maar dat er een heel scala aan andere symptomen om de hoek komt kijken als taalproblemen, depressieve klachten of veranderingen in het gedrag, aldus de deskundige aan het woord. Het is waar. Er is geen woord van gelogen. Het is alom bekend. Mantelzorgers en zorgverleners gaan hier dagelijks onder gebukt. Een andere deskundige vult aan ‘naasten hebben met de gedragsverandering de meeste moeite’.  Ze adviseert dan ook het gedrag niet persoonlijk te nemen en vooral te bedenken dat het door de ziekte komt.

Maar hoe doe je dit dan? Als je dagelijks wordt uitgescholden voor ‘vette koe’ of ‘dikke zeug’, omdat mensen met dementie nu eenmaal erg kwetsend kunnen reageren vanuit hun decorumverlies of premorbide persoonlijkheidsstructuur (denk aan narcisme) die door de dementie enkel verder versterkt wordt. En je je werk nog maar nauwelijks kan volbrengen, omdat je ten gevolge van tekort aan scholing en tijd kampt met burn-out klachten en dagelijks in het verbandkamertje je tranen wegslikt? En hoe doe je dit dan als dochter wanneer moeder je twintig keer per dag uitscheldt voor ‘’kutwijf’ omdat ze je aanziet voor de vroegere minnares van papa. En je dagelijks de sterke behoefte voelt om haar de trap af te gooien, maar de samenleving nu eenmaal 24 uurs zorg van je verwacht.

Hoe worden deze mensen geholpen met adviezen als ‘pas je tempo aan met praten?’ en ‘trek het je niet persoonlijk aan’. Geven we met dit soort ‘oppervlakkige’ adviezen niet onbedoeld het signaal dat omgaan met dementie betrekkelijk eenvoudig is. Als we een aantal tips in praktijk brengen, komen we al een heel eind.

Als ouderenpsycholoog en gedragsconsulent werkzaam bij zorgorganisaties door het hele land zie ik dagelijks de verwoestende effecten op mensen die omgaan met dementie. Mijn advies luidt telkens weer: hang een boksbal op in kamertje en sla dat ding een kwartier per dag volledig tot moes. Verhoog daarbij je serotonine niveau in je hersenen door de meest lelijke woorden die je kent uit te schreeuwen en ga dan weer terug naar de afdeling of je naaste met dementie. Zorg voor jezelf. Anders houd je het nooit vol. Ga met elkaar als broers of zussen in gezinstherapie, ga op mindfulness, yoga en doe aan teambuiling  En mijn boodschap is simpel: eenvoudige adviezen zijn er niet. Het vergt een hoge mate van deskundigheid om goed om te gaan met dementie.  En willen we de ‘dementie- tsumanie’ enigszins met vertrouwen tegemoet treden, dan moeten we spaarzaam zijn met het uitdelen van goedbedoelde, zeer algemene en vaak sleetse tips, maar mensen in hoog tempo op hoog niveau scholen. En de wereld van dementie in vol ornaat tonen. Ze is rauw, ze is ongepolijst, ze is keihard, maar op momenten weergaloos mooi.

 

Tips over omgaan met dementie

Kom naar de muziektheatershow DAG MAMA van ouderenpsychologen en ontdek inzichten en handvatten om nog mooie momenten te creeren. Beleef het!

www.oudwordenmetzorg.nl

8 Reactie's
  • Janic Grond
    Geplaatst op 17:37h, 30 januari Beantwoorden

    Een paar dagen geleden het bericht dat we het niveau van ouderenzorg niet kunnen handhaven door de vergrijzing, gebrek aan personeel en geld. Vandaag het debat over voltooid leven en de reactie van de christenunie, dat we ouderen met een doodswens betere zorg moeten bieden en uit hun isolement moeten halen. We hebben net de verzorgingshuizen gesloten, het personeel ontslagen en de ouderen weer naar huis gestuurd.

  • De kerf els
    Geplaatst op 21:44h, 30 januari Beantwoorden

    Wil ook wel weten hoe er best mee om te gaan, werk als nacht verpleegkundige met bewoners met dementie

  • Els van den Berg
    Geplaatst op 07:18h, 31 januari Beantwoorden

    Dank je

  • Kwestie
    Geplaatst op 20:20h, 31 januari Beantwoorden

    Ik troost me altijd met de gedachte: “Ze was eens zo lief”

  • Maaike wiersma
    Geplaatst op 12:35h, 01 februari Beantwoorden

    De eerste keer dat ik ergens mijn emoties verwoord zie, dankjewel… Mams wegwimpelen van alle zorg is zwaar, maar de continue afwijzing is nog veel moeilijker… Soms, zoals nu, lukt het me gewoon even niet…

  • Lucia Jongsma
    Geplaatst op 12:49h, 01 februari Beantwoorden

    Daar ben ik het volledig mee eens. Ook het advies dat je iemand met dementie zoveel mogelijk zelf dingen moet laten doen of laten meehelpen. Hoe doe je dat als je zelf nog werkt, thuis je eigen taken moet doen maar ook de taken van je partner moet overnemen, je activiteiten met je partner moet ondernemen omdat hij zelf geen initiatief meer kan nemen en er in de nacht 2 of 3 keer uit moet om je partner weer terug naar bed te brengen. Er zit maar 24 uur in een dag. Een dergelijk advies is zo gemakkelijk gezegd.

  • Sonja van der Pol
    Geplaatst op 22:00h, 01 februari Beantwoorden

    Ik vind het schrijnend hoe er inderdaad (ook van overheidswege) omgegaan wordt met de complexiteit van dementie. Het is niet vergeetachtigheid. Dat is nog wel het minste waar je je zorgen om kan maken. Het zo lang mogelijk thuis laten wonen met alle (gevaarlijke gevolgen vandien. Voorbeeld bij mijn moeder: overstroming veroorzaakt omdat ze vergeten was dat de kraan open stond toen ze wilde afwassen. Zijzelf en 3 appartementen onder haar zijn ondergelopen. Ze had geen wa verzekering die ze altijd heeft gehad maar bleek twee inboedel verzekeringen te hebben. Ze had abonnementen op de telegraaf, de Volkskrant, het algemeen dagblad enz. want die mensen staan bij de winkel om je een abonnement aan te smeren. Alle loterijen. Er zat er eentje bij die 75 euro oer maand van de rekening af hield. De waterkoker op het gas zetten. ‘S nachts naar buiten zonder jas en zonder sleutel van het huis terwijl het buiten giet van de regen. En zo kan ik nog 100 dingen opnoemen en dan heb ik het nog niet eens over de moeilijkheid om er persoonlijk mee om te gaan om zodoende de zorg te bieden die nodig is maar door degene die dementie heeft niet wordt geaccepteerd zoals incontinentie materiaal dat op den duur echt nodig is en hoe om te gaan met de wantrouwigheid enz. Enz. Wat mij heeft geholpen is alle boeken van Anneke van der Plaats te lezen en te leren uit de boeken hoe ik het beste op bepaalde situaties kan reageren. Maar ik wil er wel bij zeggen dat dit zo een complexe ziekte is dat er vanuit de maatschappij niet vanuit gegaan mag worden dat iedereen zo maar mantelzorger kan worden. Ik kon het wel, maar ondanks het feit dat ik ermee om kon gaan ven ik er wel kapot aan gegaan vanwege de complexiteit en de zwaarte en de lange duur.

  • Thea vd Wildenberg
    Geplaatst op 13:34h, 11 februari Beantwoorden

    Mijn dementerende zus is mentaal niet meer in staat om zich te uiten en is nu ook fysiek monddood gemaakt door medicatie omdat de onrust ‘ die hoofdzakelijk door gebrek aan ziekte-inzicht en onwetendheid van familieleden word veroorzaakt ‘ storend is in de woongroep en slecht voor haar welzijn zou zijn.
    Onrust die er nog steeds zit zo ook de angst en verdriet.
    Ik had gehoopt dat het op een gesloten afdeling voor haar allemaal wat beter zou worden … wat vriendelijker / veiliger maar schijnbaar kan er alleen iets gedaan worden aan de gevolgen en niet aan de oorzaak.
    Het vergt inderdaad een hele hoop deskundigheid om goed om te gaan met dementie.

Geef een reactie
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.